skil samtykki Tilfar

Til undirvísaran

Í mappuni finnur tú tilfar til undirvísing, sum kann brúkast til framløgur, bólkaarbeiði, spæl og spurnarkapping. Okkara vón er, at tilfarið kann vera við til at fáa góðar og sunnar samrøður í lag um samtykki, persónlig mørk og góðan kropsligan og sálarligan trivnað millum ung.

Góð ráð til foreldur

Hvussu tosa vit við tannáringar um samtykki?

Tað kann vera bæði pínligt og torført at seta orð á prátið við tannáringin um samtykki og sex. Men tað er umráðandi, at vit sum foreldur tora at taka prátið. Tí hava vit savnað nøkur góð hugskot til, hvussu tú kanst gera.

Byrja prátið

Tað kann vera eitt gott hugskot at seta hol á prátið um samtykki, meðan tit eru í holt við okkurt annað. Meðan tit gera mat, á einum gongutúri, ella meðan tit sita í bilinum. Ung hava ofta lættari við at tosa um persónlig ella trupul evni, tá ið samrøðan ikki kennist so stór og álvarsom. Men ansa eftir ikki at taka evnið upp, tá ið tíðin er ov knøpp, beint sum tannáringurin er á veg út, í veitslu ella tílíkt.

Tak støði í onkrum ítøkiligum

Ofta er tað ein avbjóðing at vita, hvussu ein skal seta hol á prátið. Tak støði í onkrum, sum tannáringurin kennir úr sínum gerandisdegi, so sum eini sjónvarprsrøð, einum poddvarpi, sosialum miðlum ella onkrum, sum hevur verið frammi í miðlunum.

Byrja t.d. við at siga: “Eg las eina grein um samtykki ein dagin. Hvat heldur tú um samtykki?”

Lurta heldur enn at tosa

Tað er umráðandi, at tú roynir at lurta uttan at koma við ov nógvum ráðum. Gev rúm fyri, at tannáringurin sleppur at seta orð á sínar tankar. Og nýt høvi til at lurta eftir, hvat hann/hon hugsar um. Hvat er tað, tey ungu uppliva? Ivast tey í onkrum?

Lat vera við at tosa um egnar upplivingar

Tey flestu ungu vilja frábiðja sær at hoyra um kynslívið hjá foreldrunum. Tað ber væl til at tosa um samtykki uttan at taka støði í egnum kynslívi. Vís virðing fyri teirra mørkum og tørvi á privatlívi.

Hav virðing fyri mørkunum hjá tannáringinum

Tað er í lagi, um tannáringurin ikki hevur hug at tosa við teg um tað beint her og nú. Men royn at gera eina avtalu um at tosa um tað ein annan dag. Tað er umráðandi, at tannáringurin veit, at hann/hon altíð kann koma til tín við spurningum um tílíkt.

Tað kann eisini vera eitt hugskot at siga, at tú heldur samrøðuna vera trupla at byrja. Ofta verður prátið lættari, tá ein setur orð á, at tað er trupult.

Samtykki er jaligt

Sum foreldur hevur tú møguleikan at ávirka prátið um samtykki positivt, so tað ikki verður ræðandi fyri tey ungu, men heldur ein natúrligur partur av sambandinum við onnur. Samtykki snýr seg bæði um tað, ein hevur hug til og ikki. Og har kann mann sum foreldur hava ein týdningarmiklan leiklut í at læra tannáringin at seta egin mørk og at virða mørk hjá øðrum.